Güreli: Karamsar kuşak değil, üreten geliyor
Mehmet Güreli'nin sanat hayatını konu alan belgeselin yönetmeni Gamze Terra, anlatımın sanatçının kendi sesiyle kurgulandığını belirtti. Güreli ise gençlerin üretim kararlılığına dikkat çekerek karamsar bir kuşak gelmediğini vurguladı.
Müzik, sinema, edebiyat ve resim gibi çeşitli disiplinlerde eser veren sanatçı Mehmet Güreli'nin yaşam öyküsünü ele alan "Sıcak Bir Göz: Mehmet Güreli" adlı belgesel, 33. Adana Altın Koza Film Festivali'nde seyirciyle buluştu. Yönetmenliğini Gamze Terra'nın üstlendiği yapım, 37. Ankara Film Festivali kapsamında düzenlenen Ulusal Belgesel Film Yarışması'na da seçilerek dikkat çekti. Belgeselin çekim süreci, sinema dili ve kültürel bellek ile kurduğu bağlar ile Güreli'nin Türkiye'deki sanat ortamına dair değerlendirmeleri öne çıktı.
BirGün'de yayınlanan habere göre, yönetmen Gamze Terra, Güreli'nin çok yönlü sanatçı kimliğinin filmin biçimini belirleyen temel unsurlardan biri olduğunu ifade etti. Terra, sanatçıyı kronolojik bir biyografi yerine, disiplinler arası ilişkiler ve bu alanların birbirini besleme biçimleri üzerinden anlatmayı tercih ettiklerini belirtti. Sanatçının farklı disiplinlerdeki üretimlerinin aynı düşünsel ve duyusal evrenden beslendiğine değinen Terra, filmde arşiv görüntüleri, ses ve gündelik yaşam kesitlerini kullanarak katmanlı bir yapı kurduğunu aktardı. Amacının, izleyicinin sanatçının sanatındaki farklı katmanlar arasında kendi ilişkilerini kurabileceği bir alan yaratmak olduğunu vurguladı.
Kurgu sürecine ilişkin bilgi veren Terra, Güreli'yi başkalarının anlatımı yerine kendi sesinden dinlemenin daha sahici bir anlatım oluşturacağını düşündüğünü kaydetti. Kurgucu Süheyla İlay Arıkan ile birlikte filmi farklı sanat alanlarına göre bölümlere ayırdıklarını belirten Terra, bu sayede kronolojik bir akış yerine sanat dünyasının derinliklerine inen bir yapı oluşturduklarını ifade etti. Çekim sürecinde ekip içindeki güven ilişkisinin belirleyici olduğunu söyleyen Terra, yapımcılar Yalçın Akyıldız ve Görkem Yeltan, ortak yapımcı Ahmet Sesigürgil ve görüntü yönetmeni Arda Yıldıran ile önceden var olan bir çalışma dilinin doğal bir atmosfer yarattığını dile getirdi.
Sanatçının dünyasını anlamak için sadece söylemlerine değil, gündelik alışkanlıklarına ve çalışma biçimine odaklandıklarını belirten Terra, Güreli'yi yönlendirmek yerine kendi ritmi içinde gözlemlemeyi tercih ettiklerini açıkladı. Belgeselin kişisel bir hikâyeden yola çıkarak Türkiye'nin kültür-sanat geçmişine ışık tuttuğunu belirten Terra, arşiv malzemelerini geçmişi belgelemek için değil, bugünden geçmişe bakarak sanatçının üretim dünyasını daha derinlikli okuyabilmek için kullandıklarını aktardı. Bir insanın hayatına yakından bakıldığında dönemin ruhuna ve kültürel hafızaya dair izlerin görülebildiğini savundu.
Türkiye'deki sanatçıların üretim koşullarındaki değişime değinen Mehmet Güreli, festivallerin ve film yapımının sürdüğünü, toplumun canlılığının devam ettiğini gözlemlediğini belirtti. Güreli, "Hâlâ film yapılıyor, festivaller yapılıyor. Yani kimse pes demiyor hayatın koşullarıyla ilgili. Yani bunlar çok ucuz olarak söylenebiliyor; işte şundan bahsedebiliriz, bundan bahsedebiliriz ama hâlâ devam eden bir bir canlılık da var aslında. Yani bu canlılık aslında toplumun yapısıyla ilgili. Yani bir şeyler yapmak isteyen insanlar hiçbir şeyi düşünmüyorlar, yine yapmak istediklerinin yoluna gidiyorlar. Ben takdir demeyeceğim, içinde bulunduğum bir şey bu. Bizim de böyle bir çevremizde birkaç arkadaş her şeye devam ediyoruz. O yüzden hani biz devam ediyorsak başkalarının da devam etmesini çok saygıyla karşılıyorum. Onlar da devam etsin istiyorum ama çok genç kuşak da aslında buna katıldı. Sanki hani şöyle bir mesele de var; yani karamsar bir kuşak gelmiyor aslında. Bir şeyler üretmeyi göze almış insanlar geliyor, o beni çok sevindiriyor" dedi.
Kendi yaşamını konu alan belgeseli izlemenin yarattığı etkiye de değinen Güreli, geçmişte yapılan işlerin eksik yönlerini hatırlamak için belgesellerin önemli bir araç olduğunu söyledi. Yıllar sonra tanıştığı kişilerin kendisiyle ilgili olumlu geri bildirimler vermesinin, hayatta "ölmeyen şeyler" olduğunu gösterdiğini ve bunun insana büyük bir moral kazandırdığını ifade etti. Güreli, yeni kuşakların üretim kararlılığını ve kötüye giden bir durum yokmuş gibi kendi programlarına devam etmelerini sevindirici bulduğunu belirtti.
TürkAta Haber Ajansı
Kastamonu Şehir Gündemi